Menu

Na marginesie historii

historia i współczesność

A jednak można było.

nmh1

Rabin Josef Icchak Schneersohn był duchowym przywódcą ortodoksyjnych Chasydów z ruchu Chabad. Nazywani byli też Lubawiczerami, ponieważ ruch powstał w miejscowości Lubawicz na Białorusi. Rabin Schneersohn tam właśnie urodził się w 1880 roku. Za działalność religijną był wielokrotnie więziony przez Sowietów. W połowie lat 30. wraz z kilkunastoma zwolennikami osiadł w Warszawie. Wybuch wojny zastał rabina w uzdrowisku w Otwocku.

 rabin1

Kiedy Niemcy weszli do Warszawy nad rabinem zawisło niebezpieczeństwo. Gdy 17 września 1939 roku Armia Czerwona wkroczyła na ziemie polskie, wydawało się że Schneersohn znalazł się w pułapce bez wyjścia. Jednak członkowie jego ruchu znajdującego się Ameryce robili przez cały czas wszystko co w ich mocy, aby ich religijny i duchowy przywódca uszedł z Polski z życiem. Sprawą rabina zainteresował się Robert T. Pell z Departamentu Spraw Europejskich w Departamencie Stanu USA. Przez konsula generalnego USA w Berlinie, Pell nawiązał kontakt z Helmutem Wohltatem, dyrektorem odpowiedzialnym za realizację „planu czteroletniego” Hermanna Göringa.

 rabin

W październiku 1939 roku Wohltat o pomoc zwrócił się do szefa Abwehry Wilhelma Canarisa. Ten wysłał swoich ludzi do Warszawy, aby znaleźli rabina. Misję uratowania Schneersohna otrzymał 41-letni major Ernst Bloch, weteran i inwalida z pierwszej wojny światowej. Jego ojciec był Żydem, a major według ustaw norymberskich uchodził za pół-Żyda. Dzięki Canarisowi został jednak zrównany w prawach z Niemcami czystej krwi i mógł służyć w Abwehrze.

W Warszawie na niemieckiego agenta czekał szef biura Abwehry w stolicy Polski major Johannes Horatzek, nomen-omen mówiący swobodnie po polsku. W listopadzie 1939 roku niemieccy agenci dotarli do rabina i w grudniu przez granicę litewską dotarł on do Rygi. 20 marca 1940 roku był już w USA. W nowojorskim porcie witało go ponad tysiąc osób. Przybył tu na pokładzie szwedzkiego parowca „Drottningholm”.

Ilustracje - domena publiczna

© Na marginesie historii
Blox.pl najciekawsze blogi w sieci